Tips bij het bespreekbaar maken van ongewenste omgangsvormen
Maak het thema bespreekbaar met collega’s door aandacht te geven aan deze weetjes:
- Ongewenste omgangsvormen/ gedrag komt vaker voor dan je denkt
Hoe vaak komt het voor? De eerste reactie is dan vaak: “Dat komt bij ons niet voor” of “dat hoort bij het ziektebeeld”. Bespreek voorbeelden en casuïstiek. - Spanning tussen norm en (h)erkennen van feitelijk gedrag als ongewenste omgangsvormen/ gedrag
De norm is gedrag dat niet te accepteren of tolereren valt. Het feitelijk gedrag van de cliënt/bewoner (he)erkennen als ongewenst gedrag is persoonlijk en verschilt per situatie en van mens tot mens. Dat heeft te maken met aannames, waarden en overtuigingen en persoonlijke vaardigheden. Dat kan dilemma’s en spanning in zorgrelaties opleveren. Twijfel je of iets ongewenst gedrag is, maak het bespreekbaar binnen je team en met jouw leidinggevende, vraag ondersteuning. - Vind je het moeilijk om over veiligheid of ongewenste omgangsvormen/ gedrag te praten?
Wat houdt het gesprek tegen? Schaamte, taboes, loyaliteit, waardenconflict, iets anders? Ontbreken duidelijke handvatten? Volg Mijn Sociale Veiligheidsroute en vraag zo nodig ondersteuning. - Ken jezelf: ken het effect van jouw gedrag op de ander
Soms kan je zelf onbedoeld ongewenst gedrag laten zien. Dan heb je een blinde vlek voor jouw eigen gedrag en het effect hiervan op de cliënt/bewoner. Daarom is het zo belangrijk dat jij als medewerker leert van jouw gedrag en het effect ervan op de ander(en). Je kunt bijvoorbeeld zelf feedback vragen of aanspreekbaar zijn bij spontane feedback van anderen. - Ken jezelf en de cliënt/bewoner/familie: ben je bewust van je eigen triggers en die van hen
In de communicatie tussen cliënt/bewoner/familie en medewerker bestaat een wisselwerking. Grensoverschrijdend gedrag/ agressie van een cliënt/bewoner/familie kan een trigger zijn voor ongewenste omgangsvormen van een medewerker. Wat het nog lastiger maakt is dat de ziekte of aandoening van de cliënt of bewoner tot bepaald gedrag kan leiden. Andersom kunnen ongewenste omgangsvormen van een medewerker ook grensoverschrijdend gedrag/ agressie van een cliënt/bewoner/familie uitlokken.